81 partijen waren geregistreerd, 28 doen er mee

In december 2016 had een recordaantal van 81 partijen zich aangemeld voor de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart 2017. Maar wie mee wilde doen, moest ook genoeg ondersteuningsverklaringen inleveren en een waarborgsom van €11.250. Uiteindelijk konden 28 partijen voldoen aan deze voorwaarden. Alleen zij doen mee aan de verkiezingen.

De Kiesraad maakte eind december her recordaantal van 81 partijen bekend. Politieke partijen moesten hun naam uiterlijk maandag 19 december 2016 laten registreren bij de Kiesraad. De partijnaam komt bovenaan de kandidatenlijst en op het stembiljet te staan. Op de website van de Kiesraad staat een register met de namen van alle partijen die zich geregistreerd hebben. Registratie van een aanduiding is trouwens niet verplicht. Een politieke partij kan er ook voor kiezen om deel te nemen aan de verkiezing met een zogenoemde blanco lijst. Dan komt er geen naam op de lijst, maar alleen een nummer.

Waarom doen niet alle geregistreerde partijen mee aan de Tweede Kamerverkiezingen?
Er was meer nodig. Zoals een eenmalige borgsom van €11.250 euro voor partijen die niet eerder hebben meegedaan aan de verkiezingen of die bij de vorige verkiezingen geen zetel hebben behaald. De Kiesraad betaalt dit bedrag terug als een partij op 15 maart 0,75 procent van de kiesdeler behaalt, iets meer dan 47.000 stemmen. Ook moet een nieuwe partij in elk van de 20 kieskringen ten minste 30 ondersteuningsverklaringen hebben.

De Kiesraad moest op maandag 30 januari 2017 de kandidatenlijsten van alle partijen hebben. Partijen die deel willen nemen aan de verkiezing leveren die dag tussen 9.00 uur en 17.00 uur hun kandidatenlijsten in bij de Kiesraad. Dat hebben uiteindelijk 31 partijen gedaan. Dinsdag 31 januari heeft de Kiesraad (het centraal stembureau) in een besloten zitting de 31 kandidatenlijsten onderzocht. De Kiesraad heeft bij verschillende partijen verzuimen geconstateerd, zoals het ontbreken van voldoende ondersteuningsverklaringen. Deze partijen hadden nog tot vrijdag 3 februari 15.00 uur om de geconstateerde verzuimen te herstellen.

De Kiesraad heeft de kandidatenlijsten van de volgende partijen geldig verklaard en als volgt genummerd:

1. VVD
2. Partij van de Arbeid (P.v.d.A.)
3. PVV (Partij voor de Vrijheid)
4. SP (Socialistische Partij)
5. CDA
6. Democraten 66 (D66)
7. ChristenUnie
8. GROENLINKS
9. Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP)
10. Partij voor de Dieren
11. 50PLUS
12. OndernemersPartij
13. VNL (VoorNederland)
14. DENK
15. NIEUWE WEGEN
16. Forum voor Democratie
17. De Burger Beweging
18. Vrijzinnige Partij
19. GeenPeil
20. Piratenpartij
21. Artikel 1
22. Niet Stemmers
23. Libertarische Partij (LP)
24. Lokaal in de Kamer
25. JEZUS LEEFT
26. StemNL
27. MenS en Spirit/Basisinkomen Partij/V-R
28. Vrije Democratische Partij (VDP)

Op de lijsten van de Partij van de Arbeid (P.v.d.A.) staan de meeste kandidaten: 171. Op die van de Vrije Democratische Partij (VDP) de minste: 1. Zowel de oudste kandidaat (93) als de jongste kandidaat (16 jaar) staan op de lijst van de Partij voor de Dieren. Van de in totaal 1114 kandidaten zijn er 393 vrouwen (35,3%) en 721 mannen. In 2012 was het totaal aantal kandidaten 972 waarvan 303 vrouwen.

Verzuimen
Bij het onderzoek van de ingeleverde kandidatenlijsten op 31 januari heeft de Kiesraad bij 19 partijen ‘verzuimen’ geconstateerd. Er ontbraken bijvoorbeeld ondersteuningsverklaringen. Partijen kregen een paar dagen de tijd om deze te herstellen. Een aantal verzuimen, zo is bekendgemaakt door de Kiesraad, is niet hersteld. Dit heeft tot gevolg dat 3 partijen niet deelnemen aan de verkiezing: Respect!, Vrouwen Partij (VP) en Trots op Nederland.

12 partijen nemen niet deel in alle kieskringen:
• Artikel 1 (neemt niet deel in kieskringen Assen en Leeuwarden)
• De Burger Beweging (neemt niet deel in kieskring Bonaire)
• GeenPeil (neemt niet deel in kieskring Bonaire)
• JEZUS LEEFT (neemt deel in kieskringen Dordrecht, Tilburg, Utrecht, Arnhem, Nijmegen, Leiden en Lelystad)
• Libertarische Partij (neemt niet deel in kieskringen Zwolle, Haarlem, Den Helder en Bonaire)
• Lokaal in de Kamer (neemt niet deel in kieskringen Utrecht, Leiden, Maastricht, Zwolle en Bonaire)
• MenS en Spirit/Basisinkomen Partij/V-R (neemt deel in kieskringen Arnhem en Utrecht)
• Niet Stemmers (neemt niet deel in kieskringen Leeuwarden, Assen, Middelburg en Bonaire)
• Piratenpartij (neemt niet deel in kieskring Bonaire)
• StemNL (neemt deel in kieskringen Nijmegen, Arnhem, Utrecht, Rotterdam, Dordrecht, Leiden, Middelburg, Tilburg en Den Bosch)
• Vrije Democratische Partij (VDP) (neemt deel in kieskringen Den Helder en Den Haag)
• Vrijzinnige Partij (neemt niet deel in kieskring Bonaire)

Lijstnummering

De procedure van het nummeren van de kandidatenlijsten ging als volgt. Eerst zijn de lijsten genummerd van partijen die bij de vorige Tweede Kamerverkiezing één of meer zetels behaald hebben. Het aantal stemmen dat de partijen bij de vorige verkiezing hebben behaald, bepaalt de volgorde van toekenning van de nummers. De partij die het grootste aantal stemmen heeft behaald, krijgt nummer 1, enz. Daarna heeft het centraal stembureau via loting aan nieuwe partijen een nummer toegewezen. Eerst is geloot tussen partijen die in alle kieskringen een lijst hebben ingediend.
Lijstencombinaties

Twee lijstencombinaties zijn geldig verklaard:

Partij van de Arbeid (P.v.d.A.), lijstnummer 2 en GROENLINKS, lijstnummer 8.
ChristenUnie, lijstnummer 7 en Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP), lijstnummer 9.