Een experiment met een gesloten cannabisketen

Een experiment met een gesloten cannabisketen.

In een rapport van 71 pagina’s zet de door het kabinet ingestelde adviescommissie van 8 leden onder leiding van prof. Knottnerus een advies voor een gesloten recreatieve cannabisketen uiteen; dat n.a.v het regeerakkoord waarin een  ‘uniform’ experiment met wietteelt t.b.v bevoorrading van coffeeshops in 6-10 gemeenten wordt aangekondigd. Twee hoofdvragen dienden hierbij beantwoord te worden: hoe zou een gesloten keten eruit moeten zien waarbij op kwaliteit gecontroleerde cannabis gedecriminaliseerd toegeleverd wordt aan de verkooppunten die aan het experiment deelnemen? En ten tweede: hoe kunnen de effecten van zo’n gesloten keten op volksgezondheid, criminaliteit, veiligheid en overlast worden gemeten en geevalueerd?

Binnen een half jaar wordt het advies op basis van literatuuronderzoek, diverse ronde tafelgesprekken en individuele gesprekken dat bij een interventie voor een gesloten cannabisketen, waarbij productie, distributie, verkoop, preventie en toezicht en handhaving aan de orde zijn om ervaring op te doen met een gesloten cannabisketen dat naast een procesevaluatie ook een effectonderzoek plaats zou moeten vinden, waartoe er betreft een onderzoekontwerp methodologische overwegingen uiteen worden gezet.
De commissie die bestaat uit deskundigen op gebied van volksgezondheid, verslaving, toezicht en handhaving, lokaal bestuur, criminologie en recht vervult haar adviestaak in twee fasen, 1e fase t/m mei: advies over opzet en effectmeting van het experiment en de voorwaarden voor deelname.
2e fase t/m eind 2018: advies over de vraag welke gemeenten deelnemen aan het experiment en dus ook hoeveel van de 573 coffeeshops verspreid over 103 gemeenten. Middels een wetsvoorstel experiment gesloten cannabisketen en een bijgaande AMvB zal het experiment juridisch worden ingekleed, een eerste wetsvoorstel zal door de Raad van State worden beoordeeld.

De commissie denkt dat een gesloten gedecriminalisserde keten waarbij teelt, vervoeren verkoop van een assortiment aan cannabisproducten aansluit bij de behoeften van de consument.
Telers die participeren binnen het experiment zullen zich aan eisen voor teelt, opslag, verpakken, productinformatie, transport en levering aan de verkoper moeten houden. Onafhankelijke kwaliteitscontrole is daarbij noodzakelijk om belangenverstrengeling te voorkomen, om die reden wordt distributie via cannabis social clubs door de commissie dan ook afgeraden. De commissie verwacht dat deelnemende telers een jaar voorbereidingstijd nodig zullen hebben. Er is geen reden om eisen te stellen aan het THC of CBD gehalte. Verkooppunten binnen het experiment nemen alleen af van telers binnen de gesloten keten, voeren een transparante administratie, geven voorlichting aan klanten met doorverwijzingen naar online platforms en online hulp bij dreigende afhankelijkheid. De commissie beveelt dan ook een Preventie gedoogcriterium aan.
De prijsstelling van de experiment-cannabis zal niet hoger of lager moeten zijn dan die in de bestaande coffeeshopmarkt, een mogelijkheid van heffen van opslag kan als preventiefonds of als buffer fungeren tegen hoge marges tussen kost- en verkoopprijzen.     
Toezicht en handhavingsarrangementen dienen bij de huidige praktijk aan te sluiten, waarbij een gelaagde verantwoordelijkheidsverdeling geldt met een landelijk coordinatie en meldpunt.

De procesevaluatie van het experiment zal inzicht geven in de mate waarin de keten werkelijk gesloten is, in het proces, in de verkoop en in de gebruikerservaringen. Een vergelijkend onderzoek met controlegemeenten kunnen de effecten van de interventie worden nagegaan.
De commissie beschouwt het experiment als geslaagd als het lukt om een goed werkende gesloten cannabisketen te realiseren zonder negatieve gevolgen, waarbij een door het kabinet voorgestelde afbouwfase van een half jaar wordt afgeraden. Tevens is aangegeven dat 6-10 deelnemende gemeenten zan het experiment in methodologisch opzicht geen representatief beeld zullen geven en het te bepalen aantal gemeenten binnen het experiment van een an te stellen onderzoekteam en het onderzoekontwerp af te laten hangen.

- Adviescommissie Experiment gesloten cannabisketen 20-6-2018. https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2018/06/20/advies-experiment-gesloten-coffeeshopketen-aangeboden-aan-ministers
- Kabinetsreactie op advies commissie Knottnerus, 6-7-2018, waarbij een compromis gesmeden is en wordt vastgehouden aan 6-10 gemeenten i.v.m toezicht/budget en internationale aspect t.a.v kleinschalig experiment, alleen worden er wel ‘controlegemeenten’ aan het experiment toegevoegd. https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2018Z13771&did=2018D38887