Hoe gaan de Eerste Kamerverkiezingen?

Filmpje verkiezingen Eerste Kamer - Hoe wordt de Eerste Kamer verkozen? Wat zijn indirecte of getrapte verkiezingen? Waarom is een stem voor de Provinciale Staten indirect ook een stem voor de Eerste Kamer? En wat doet de Kiesraad? In iets meer dan twee minuten wordt het antwoord op al deze vragen gegeven.

De 75 leden van de Eerste Kamer worden gekozen door de leden van de twaalf Provinciale Staten - De vorm is die van getrapte verkiezingen: de burgers kiezen Provinciale Staten en de leden van Provinciale Staten kiezen op hun beurt de leden van de Eerste Kamer. Doordat de Eerste Kamerleden niet rechtstreeks door de burgers worden gekozen, staan ze wat verder van de dagelijkse politiek af.

De vereisten voor het lidmaatschap zijn hetzelfde als voor de Tweede Kamer - Sinds de Grondwetsherziening in 1983 wordt de Eerste Kamer eens in de vier jaar gekozen. Dit gebeurt binnen drie maanden na de verkiezingen voor Provinciale Staten.

We hebben de Eerste Kamer nodig om toe te zien op de kwaliteit van wetgeving van de Tweede Kamer - Zonder Eerste Kamer kan de Tweede doen waar ze zin in hebben. Bedenk dat, als in de komende maanden op de tv beweerd wordt dat je de Eerste Kamer moet opdoeken of laten kiezen in een districtenstelsel, het wijzer zal blijken te zijn het zo te laten en iedereen, opnieuw, te wijzen op het belang van opkomstbevordering: Ga stemmen!

De Eerste Kamerleden krijgen aanzienlijk lagere vergoeding dan hun collega's in de Tweede Kamer - Het lidmaatschap van de Eerste Kamer wordt gezien als een bijbaan heb je geen baan dan ga je het niet redden met dat oproepkrachten-bestaan - zijn er minder vergaderingen, dan krijg je minder. Het is een eer om in de Eerste Kamer gekozen te zijn of te worden en je gaat daar uiteraard niet voor vanwege de hoogte van een al beperkte onkostenvergoeding, je moet gewoon al een goedbetaalde baan hebben (en zien te houden).

Wijze van verkiezen Eerste Kamer - De 75 leden van de Eerste Kamer worden eens in de vier jaar door middel van 'getrapte verkiezingen' gekozen. Burgers kiezen de leden van de Provinciale Staten en zij kiezen op hun beurt de leden van de Eerste Kamer. De eerstvolgende verkiezingen voor de Eerste Kamer vinden plaats op 27 mei 2019. In alle Statencolleges vinden de stemmingen plaats om 15.00 uur.

Getrapte verkiezingen - De 75 leden van de Eerste Kamer worden eens in de vier jaar 'getrapt' gekozen door de leden van Provinciale Staten. Dit gebeurt binnen drie maanden na de verkiezingen van de Provinciale Staten. Doordat de Eerste Kamerleden niet rechtstreeks door de burgers worden gekozen, staan ze wat verder van de dagelijkse politiek af.

Provinciale Statenverkiezingen - Om de vier jaar worden de leden van de Provinciale Staten gekozen op basis van evenredige vertegenwoordiging. Aan deze verkiezingen kunnen, naast de landelijke politieke partijen, ook provinciale partijen meedoen. De leden van Provinciale Staten kiezen eens in de vier jaar de Eerste Kamer. Dat doen ze kort nadat ze zijn aangetreden. De vorige Provinciale Statenverkiezingen zijn gehouden op 18 maart 2015. De volgende Provinciale Statenverkiezingen zijn op 20 maart 2019.

Procedure Eerste Kamerverkiezingen - Alle Provinciale Statenleden (sinds 2011 zijn dat er in totaal 566) brengen op de verkiezingsdag hun stem uit op één van de kandidaten voor de Eerste Kamer. Deze kandidaten staan per partij op één of meer lijsten. Sinds de Eerste Kamerverkiezingen van 2011 is het moeilijker om met voorkeurstemmen in de Eerste Kamer te komen dan voorheen.

Niet elk Statenlid heeft een even zware stem - Er wordt een 'weging' uitgevoerd waarbij een relatie wordt gelegd met het inwonertal van de provincie. Het inwonertal wordt gedeeld door het honderdvoud van het aantal Statenleden van de provincie. De uitkomst heet de stemwaarde. De op een partij in een provincie uitgebrachte stemmen worden vermenigvuldigd met de stemwaarde. De uitkomst van deze som heet stemcijfer. De zetelverdeling in de Eerste Kamer geschiedt met behulp van de kiesdeler. Deze wordt berekend door de som van de stemcijfers van alle provincies te delen door het aantal beschikbare zetels (75). Voor iedere partij wordt gekeken welk stemcijfer zij in totaal heeft behaald (in feite dus hoeveel stemmen zij heeft gekregen en welke stemwaarde die stemmen hadden). Dat totaal wordt gedeeld door de kiesdeler. De uitkomst van die deling levert het zetelaantal per partij op. Omdat de uitkomst bijna nooit een rond getal oplevert, blijven er reststemmen over, die kunnen leiden tot aanwijzing van een restzetel. Deze worden verdeeld aan de hand van een systeem van grootste gemiddelden.